پایگاه جهانی بلوچستان - Balochestan International Base (BIB): نگاهي به قلعه تاريخي حيدرآباد خاش

نگاهي به قلعه تاريخي حيدرآباد خاش
================================================================================
Admin Balochestan.com on 12 April, 2008 04:42:00
 
شهرستان خاش در شمال زاهدان مركز سيستان و
بلوچستان غني از آثار تاريخي و فرهنگي است كه
هر ساله گردشگران داخلي و خارجي را به خود جذب
مي‌كند.
قلعه "حيدرآباد" در جنوب شرق خاش از جمله آثار
تاريخي باقي مانده از دوره متقدم اسلامي در
اين منطقه است.
اين قلعه درسال ‪ ۱۹۲۰ميلادي(‪ ۱۲۹۹هجري
شمسي) توسط شخصي به‌نام "عيدوخان" ساخته شد و
تا سال ‪ ۱۳۰۷هجري شمسي به عنوان محل سكونت
همين شخص و خانواده‌اش مورد بهره‌برداري
قرار گرفت.
همچنين از اين قلعه به‌عنوان محل نگهداري
آذوقه و مهمات نيروهاي انگليسي به سرپرستي
ژنرال داير استفاده شده است.
عمده مصالح بكار رفته در قلعه خشت خام و
كاه‌گل است و داراي برجها و طاقهاي هلالي
زيبايي است كه توسط سازمان ميراث فرهنگي مورد
مرمت و بازسازي قرار گرفته است.
نقشه اصلي قلعه حيدرآباد به صورت مستطيل بوده
كه با اضافه شدن چند اتاق و ديوار در قسمت جنوب
شرقي آن نقشه بنا به ذوزنقه‌اي شكل تبديل شده
است.
در ساخت و تكميل اين بنا از تزيينات معماري
خاصي بهره گرفته نشده تنها تزيينات كنگره‌اي
شكل نيم‌دايره‌اي متمايل به بيضي و روزنه و
تيركشهاي تعبيه شده در قسمت فوقاني حصار
خارجي و تزيينات كادربندي اتاقكهاي نگهباني
بالاي سر در وروديها و همچنين خشت چيني
نيم‌دايره‌اي، قوس سردر ورودي اتاق هشت ضلع
غربي حياط مركزي بخش سوم قلعه و تزيينات
كاربردي آن از عناصر تزيين معماري اين اثر
مي‌باشد.
پس از اينكه قلعه به صورت نيمه‌مخروبه رها شد
سازمان ميراث فرهنگي سيستان و بلوچستان اقدام
به مرمت و بازسازي آن كرد و هم‌اينك از بخش
سوم آن كه مورد مرمت قرار گرفته به عنوان
پاسگاه انتظامي حفاظت آثار تاريخي استفاده
مي‌شود.
همچنين اكنون از بخش شمالي معماري و قسمتي از
معماري بخش دوم اتاقهاي ضلع غربي حصار،
روستاييان منطقه به عنوان محل نگهداري دام و
انبار علوفه استفاده مي‌كنند.
قلعه حيدرآباد خاش با شماره ‪ ۳۸۲۵در فهرست
آثار ملي ثبت شده است.
خاش در ‪ ۲۰۰كيلومتري جنوب زاهدان واقع شده
است.